Mitologia w grach: Valkyrie Profile

myth-valkyrie-profileOd czasu ukończenia szóstego roku życia uważam, że mitologie są super fajne. Najwyraźniej twórcy gier zgadzają się ze mną, bo często odwołują się do legend, historii i bóstw w swoich dziełach. Jako wielki ekspert w dziedzinie mitologii świata (czwarte miejsce w międzyszkolnym konkursie znajomości mitologii greckiej ‘00, bejbe), chciałabym dziś rozpocząć konfrontację klasycznych mitów z ich japońskimi perwersjami. Na pierwszy ogień idzie seria, która w całości opiera się na mitach nordyckich – Valkyrie Profile.

Valkyrie Profile składa się z trzech gier: Valkyrie Profile (Playstation, 1999), Valkyrie Profile 2: Silmeria (Playstation 2, 2006) i Valkyrie Profile: Covenant of the Plume (DS, 2008). Wszystkie z nich dzieją się w jednym, inspirowanym mitologią nordycką, świecie. Pierwsza z gier opowiada historię Walkirii, która przypomina sobie czasy sprzed zostania boginią, druga… jest bardziej skomplikowana, a trzecia to historia młodego żołnierza, który szuka zemsty na Walkirii.

Walkiria walkirii nierówna

Valkyrie-profile-06bKlasyczna walkria to pomocnica najważniejszego z nordyckich bogów – Odyna. Po każdej walce Walkirie towarzyszyły Odynowi w zbieraniu najbardziej dusz wojowników, którzy mieli towarzyszyć Wszechojcu w bitwie w zaświatach. W zasadzie na tym kończą się podobieństwa jeśli chodzi o ich przedstawienie w mitach i Valkyrie Profile.

Lenneth, Silmeria i Hrist są jedynymi Walkiriami, które pojawiają się w Valkyrie Profile. Proces ich “rekrutacji” jest niejasny – wiemy jedynie, że Lenneth została pomocnicą Odyna po swojej przedwczesnej śmierci. W świecie Valkyrie Profile trzy siostry są “wymienne” – tylko jedna z nich działa w Midgarze w danym czasie, pozostałe dwie są usypiane w ciałach śmiertelników aż do zmiany tury. Tymczasem klasyczne mity skandynawskie mówią o większych ilościach pomocnic Odyna. Jeden z poematów wspomina o dwunastu Walkiriach oczekujących rozwiązania bitwy, po której miały zebrać dusze potrzebne Wszechojcu.

Walkirie nie cieszyły się zbytnią popularnością we wczesnych mitach – parały się magią i według przypowieści wybierały wojowników na długo przed ich śmiercią poprzez wpływanie na rozstrzygnięcie walk. Jeden z poematów opisuje taki proceder: dwanaście Walkirii plotło tragiczne losy wojowników przy użyciu wnętrzności, czaszek i broni jako narzędzi, śpiewając przy tym o swoich zamiarach.

W pierwszej grze Lenneth jest oburzona kiedy śmiertelnicy nazywają ją boginią śmierci i podkreśla, że szuka potencjału, a nie martwych. Popularność Walkirii w grach jest wątpliwia, co widać chociażby po głównym bohaterze Covenant of the Plume. Wylfred jest przekonany o tym, że Lenneth jest winna śmierci jego ojca i nie widzi niczego honorowego w zostaniu Einherjar.

Według mitologii związek między Odynem i Walkiriami był bardzo silny – były one stworzone przez niego duszami, a według niektórych interpretacji boginki nie były fizycznymi postaciami, a stanowiły jeden z aspektów osoby Wszechojca. Tymczasem w Valkyrie Profile Odyn zdaje się być oddalony od trzech sióstr – sprawy militarne załatwia Freya, a on sam bardzo rzadko opuszcza Valhallę.

Wszechojciec nie ruszający się z tronu

Odyn w mitologii, a Odyn w Valkyrie Profile to zupełnie odmienne postaci. Mitologiczny Odyn dążył do tego, żeby stale powiększać swoją potęgę. Był zatem świetnym wojownikiem, strategiem i przede wszystkim naukowcem. Według klasycznego postrzegania Wszechojca, potęgę pojmował on nie jak siłę fizyczną, ale mądrość. Dlatego też Odyn nieustannie podróżował po wszechświecie – ciągle poszukiwał źródeł zwiększania swojej wiedzy.

OdinTymczasem Odyna w Valkyrie Profile widujemy głównie w Valhalli, wygodnie rozłożonego na własnym tronie. Brudną robotę odwala za niego Freya, a on sam rusza się z siedziska tylko w przypadku bezpośredniego zagrożenia. Jest on silnym wojownikiem, ale ciężko go posądzić o wyjątkową mądrość. Sprawia wrażenie szalenie pasywnej postaci, która ma nazbyt kompetentną prawą rękę (o której za chwilę).

Mitologiczny Odyn jest intrygującą postacią – posiada umiejętności magiczne, a dla wiedzy jest w stanie zrobić dosłownie wszystko, na czele z samookaleczeniem. Wszechojciec był często kojarzony ze śmiercią – był nekromantą i nieustannie zbierał wojowników, którzy będą mu towarzyszyć w bitwach. Co ciekawe, o ile w Valkyrie Profile najbardziej cenieni byli heroiczni Einherjar, to mitologiczny Odyn szukał przede wszystkim kompetencji i sprytu – nie przeszkadzały mu etycznie wątpliwe zachowania. Chociaż możliwe, że i rekrutacją zajmowała się jego nazbyt kompetentna partnerka…

Völva Freya

W mitologii północy żona Odyna, Freya, była znana z dość luźnego podejścia do życia. Poszukiwanie przyjemności i ekscytacji było jej pasją. Lubiła się bawić, podróżować i zdarzały jej się skoki w bok. Freya była kojarzona z instytucją völvy. Völva jest bardzo niejednoznaczną postacią – była to prorokinii, która wędrowała po świecie, wymieniając swoje magiczne zdolności na jedzenie i dach nad głową. Część ludzi bała się jej, inni jej pożądali, a pozostali gardzili. Według tekstów Wikingów völva była żoną lidera wojowników, a jej zadaniem było przewidywanie wyników planów akcji za pomocą magii.

valkyrie profile freyaTymczasem w Valkyrie Profile Freya nie tylko nie jest żoną Odyna, ale sprawia wrażenie znacznie bardziej kompetentnej i potężniejszej od niego. Mitologiczna Freya posiadała moc kontrolowania pragnień, zdrowia i dobrobytu innych, a ta obecna w Valkyrie Profile to jak lewitująca bomba atomowa, zdolna do zniszczenia wszystkiego na swojej drodze.

W mitologii Freya po każdej bitwie otrzymywała połowę poległych wojowników wybranych przez Walkirie. Trafiali oni do Fólkvangr, którym sprawowała właśnie Freya. Co ciekawe, w niektórych przekazach boginii była opisywana w taki sposób, jakby sama była Walkirią. Z pewnością wyjaśniałoby to jej umiejętności.

Nordyckie mrugnięcia okiem

Oprócz tych najważniejszych elementów, w Valkyrie Profile przewijają się masy innych odniesień do skandynawskich mitów. Pojawiają się elfy oraz pół-elfy, które mają być potężniejsze od samych bogów. Loki jest zaskakująco podobny do swojego mitologicznego odpowiednika. Przyzwyczajeni do Toma Hiddlestona zapominamy, że Loki był przede wszystkim tchórzliwym intrygantem, a nie tragiczną postacią. Półolbrzym w Valkyrie Profile spełnia te wymagania – jest małostkowy, a jego główną ambicją jest władza.

Ragnarok, czyli koniec świata (a dokładniej zmierzch bogów) odgrywa kluczową rolę w pierwszej grze. Zgodnie z mitami, Odyn bardzo długo zbierał wojowników, którzy będą mu towarzyszyli w trakcie ostatecznej bitwy. W Valkyrie Profile naliczyłam się ich zaledwie kilkudziesięciu, w mitologii tymczasem Einherjar można było liczyć w tysiącach.

valkyrie profile asgard

Koniec świata w grze nie jest ani odrobinę tak spektakularny jak w mitologii, bo sprowadza się do ogromnej, ale jednak regularnej bitwy. Tymczasem w opowiadaniach dominowały magiczne bestie takie jak wilk Fenrir czy wąż Jormungand (notabene obie istoty były dziećmi Lokiego). Fenrir pożerał wszystko na swojej drodze, łącznie ze Słońcem (!), Jorumungand puściła swój ogon, którym dotychczas otaczała całą Ziemię, a gigant Surt (możecie kojarzyć taką Personę), właściel płonącego miecza, zostawiał po swoim marszu wyłącznie pogorzelisko. Bogowie i giganci wdali się w wielką bitwę, po której nie pozostało absolutnie nic. Zniszczone resztki kosmosu zapadły się w nieskończoną otchłań, w której po jakimś czasie świat odrodził się na nowo. Ragnarok jest zatem końcem cyklu, nie linearnej historii, czego w Valkyrie Profile się nie odczuwa.

Valkyrie Profile ma mnóstwo ciekawych odniesień do mitologii nordyckiej i mimo że większość z nich nie pokrywa się z oryginalnymi mitami, to w porównaniu do wielu innych gier i tak jest wierna charakterowi opowiadań źródłowych. Nie jest to nawet skrobnięcie powierzchni tematyki, ale mam nadzieję, że zachęciło Was nie tylko do zapoznania się z grami (które są najwspanialsze na świecie i, och, dlaczego nigdy nie powstanie Valkyrie Profile 3: Hrist), ale także z mitologią, która się w nich pojawia.

Źródła:

Advertisements

Komentarze

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s